Merkez sağ partiler, Doğu ve Güneydoğu'da halkla diyaloğa girme yerine büyük oy potansiyelleri olan aşiret ve aileleri saflarına çekerek blok oy peşine düştü. Seçimlerde aşiret liderlerini aday gösteren partilerin stratejisi yine değişmeyecek
 |
|
Büyütmek için resme tıklayınız. (56 KB) | ERGUN AKSOY ANKARA - Doğu ve Güneydoğu bölgelerinin ileri gelenleri ve şeyhlerle temasa giren ANAP, DYP ve FP, büyük aşiretlere mensup kendi milletvekillerini tekrar aday gösterme kararı alırken, aşiretlerle bağı en zayıf parti DSP görünüyor. Türkiye'nin en büyük aşiretlerinden biri olan İzollar, ağırlıklı olarak FP ile hareket ederken, devlet-mafya-siyasetçi üçgeninin kilit ismi Sedat Edip Bucak'ın ailesi yine DYP'ye çalışacak. Hakkâri bölgesinin korucu aşireti Pinyanişlerin de, Korucubaşı Milletvekili Mustafa Zeydan'dan dolayı firesiz DYP'yi destekleyecekleri belirtildi. Aşiretler içinde en ilginci Şırnak bölgesindeki Tatarlar. Tek parti yerine merkez sağ partilerin tümüyle işbirliği içinde bulunan Tatarların FP'nin yanı sıra, DYP ve ANAP'la da ciddi dirsek temasları var. Bitlis bölgesinin en büyük ailesi İnanlar ise DYP ile ANAP arasında gidip-geliyor. ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz'ın ambargosuyla karşılaşan Kamran İnan'ın, DYP ile temasta olduğu bildirilirken, yeğeni ANAP Bitlis Milletvekili Edip Safter Gaydalı'nın yine bu kentten liste başı olacağı kaydedildi. Bölgedeki bazı aşiret ve ailelerin yapıları ve hangi partiye sıcak baktıkları şöyle belirlendi:
Azizoğulları Diyarbakır bölgesinin en büyük ailelerinden biri. 12 Eylül öncesi sol partilere verdikleri destekle tanınıyor. 12 Eylül'den sonra siyasetten uzaklaşan ailenin TBMM'de görev yapmış tek üyesi 1960'lı yıllarda iki yıl Sağlık Bakanlığı görevinde bulunan Dr. Yusuf Azizoğlu. Diyarbakır'ın en büyük ilçelerinden Silvan'da oldukça etkin bir aile. Yaklaşık 5 bin oyları var. Aile siyasetten uzak durma kararını bu dönem bozarak ANAP'la yakın temasa girdi. Ailenin önde gelen isimlerinden Dr. Fevzi Azizoğlu, Diyarbakır ANAP'tan aday adayı.
İnan Ailesi Bitlis bölgesinde oldukça etkin. Ailenin en önemli ferdi Bitlis'le birlikte anılan ANAP Milletvekili Kamran İnan. Mesut Yılmaz'la ilişkileri iyi olmayan İnan, DYP ile temasta. İnan, hangi partiye geçerse ailenin oylarının bir bölümü de o partiye kayıyor. Ailenin diğer milletvekili üyesi İnan'ın yeğeni Edip Safter Gaydalı'nın ise ANAP'tan liste başı olması kesinleşti. Ailenin oyları İnan'ın gideceği partiye göre ANaP ve DYP arasında bölüşülecek.
Mutlu Ailesi Bitlis bölgesinde şeyh ailesi olarak biliniyorlar. 12 Eylül sonrası ANAP'ı desteklediler. 1995 seçimlerinde RP ile hareket ettiler. 1995'te Abdülhaluk Mutlu, RP'den milletvekili seçildi. Mutlu, Fazilet Partisi'nden tekrar aday adayı. Ailenin oyları firesiz FP'ye akacak.
Kahramanlar Aşireti Mardin'in Kızıltepe ilçesinde etkin bir aşiret. Aşiretin liderliğini Hadi Kahraman yapıyor. Yaklaşık 2 bin dolayında oyları var. 1994'e kadar DYP'yi desteklediler. 1995 seçimlerinde Fazilet Partisi'ne yaklaştılar. Halen FP'yi destekliyorlar.
Bidrililer Muş bölgesinin en büyük aşireti. Yaklaşık 10 bin oyları var. Oyların yüzde 40'lık bölümünü oluşturan aşiretteki Sayanlar ve Karayeller, ANAP ve DYP'ye oy veriyor. Geri kalanı FP'yi destekliyor. Şeyh olan FP Milletvekili Nedim İlci'den dolayı oyların bir bölümü FP'ye akacak.
İzollar Türkiye'nin en büyük ve en dağınık aşiretlerinden biri. Türkiye'nin her bölgesine dağılmışlar. Yaklaşık 30 bine yakın oyları var. Aşiretin büyük bölümü Şanlıurfa'da oturuyor. Bu bölgedeki İzollar, bugüne kadar hep milli görüş çizgisini destekledi. Zülfikar İzol, FP'den 95 seçimlerinde milletvekili seçildi. İzol aynı partiden yine milletvekili adayı.
Raman Aşireti Batman'da etkin bir aşiret. Halen DYP milletvekili olan Faris Özdemir bu aşiretten. Aşiretin bir bölümü de HADEP'e yakın. Aşiretin önemli isimlerinden Salih Özdemir, HADEP'te faaliyet sürdürüyor. Oyları HADEP ve DYP arasında bölüşülecek.
Şükran Aşireti Aşiretin liderliğini İsmail Kılıç yürütüyor. Mardin bölgesinde etkinler. Yaklaşık 4 bin oyları var. 1995 seçimlerine kadar AP çizgisinden ayrılmadılar. Son dönemde Fazilet Partisi'ne yaklaştılar.
Neceran Aşireti Mardin bölgesinde bin 500'e yakın oyları var. Aşiretin önde gelen isimlerinden Mahmut Yılmaz, FP'den milletvekili aday adayı. 18 Nisan'da FP'yi destekleyecekler.
Ömeriler Mardin bölgesinin en büyük aşireti. Türkiye genelinde 20 bine yakın oyları var. Aşiretin geçmişte olduğu gibi bu seçimde de HADEP'i desteklemesi bekleniyor.
Habizbiniler Batman bölgesinde dağınık bir aşiret. Aşiretin ileri geleni Batman MHP İl Başkanı Şeyhmuz Demir. Aşiretin diğer ileri geleni Mehmet Teymur ise DYP'de siyaset yapıyor. Ziya Özdemir ise FP'den belediye başkan aday adayı. 4 bine yakın oyları FP, DYP, MHP ve ANAP arasında paylaşılacak.
Amerekan Aşireti ANAP'ı destekliyorlar. Aşireti temsilen Ömer Ertaş, ANAP'tan Mardin Milletvekili. Amerekan aşireti, bu seçimlerde de oylarını firesiz ANAP'a atacak.
Bucaklar Bucak ailesi 12 Eylül öncesi AP'yi destekliyordu. Mehmet Celal Bucak, bu partiden uzun dönem milletvekilliği yaptı. Korucu ailesi olarak da bilinen ve Siverek ilçesinde etkin olan aşiretin önderliğini devlet-mafya-siyasetçi üçgeninin kilit isimlerinden DYP Milletvekili Sedat Bucak yapıyor. Yurtdışında bulunan Serhat Bucak ise HADEP'li olarak biliniyor. Bucaklardan bazı kişilerin aday olmak için DSP ile temasta oldukları bildiriliyor.
Beycirmancılar Aşiretten Musa Okçu, FP'den milletvekili. Aşiret Mardin, Siirt ve Şırnak'ta etkin. Aşiretin bir bölümü FP'yi, bir bölümü de HADEP'i destekliyor.
Tatarlar Tatar ailesi Şırnak bölgesinde etkin. Her partide adamları olan bir aile. Ağırlıklı olarak DYP ve FP'de etkinler. Şırnak bölgesinde koruculuğu kabul eden ilk ailelerin başında geliyor. Aile 12 Eylül öncesi CHP'yi destekliyordu. Sonra merkez sağ partilere yöneldiler. 1995 seçimlerinde dönemin Şırnak Valisi Kamil Acun'un katkıları ile bu aileden Bayar Öktem ve Mehmet Tatar, DYP'den milletvekili seçildi. Bu seçimlerde de DYP'yi destekleyecekler.
Batiyanlar Şırnak bölgesinde korucu aşireti olarak biliniyorlar. Bini aşkın korucuları var. Güneydoğu başta olmak üzere aşiretin etkinliği Gaziantep, Adana ve Mersin'e kadar uzanıyor. Aşiretin lideri korucubaşı Osman Demir. Sadece Şırnak bölgesinde 10 bini aşkın oyları var. DYP'ye endeskli görünmelerine karşın, bölgedeki yetkililerin vereceği işaret sonucu oylarını hangi partiye kanalize edeceklerini belirleyecekler.
Brukanlar Kars, Muş, Ağrı ve Van'da güçlü bir aşiret. Aşiretin liderliğini vefat edinceye kadar Kinyas Kartal yapıyordu. Son dönem ailede bir dağılma görülüyor. AP çizgisinden koptular. Aşiretten Paşa Kurşunluoğlu ANAP'tan, Sıddık Tuncil ile Kinyas Kartal'ın oğlu Hamit Kartal FP'den aday adayı.
Karakeçeliler Şanlıurfa'da DYP, ANAP ve CHP'de etkinler. Bahri Karakeçeli ANAP'tan milletvekilliği yaptı. 18 Nisan'da oylarının DYP, DTP, ANAP ve CHP arasında paylaşılması bekleniyor. Aşiretin yaklaşık 15 bine yakın oyu var.
Badıl Aşireti Aşiretin liderliğini Mustafa Badıllı yapıyor. Bugüne kadar DYP'yi desteklediler. Bu dönem FP ile dirsek temasındalar. Urfa bölgesinde 10 bine yakın oyları var.
Pinyaniş Aşireti Hakkâri'nin Yüksekova ilçesinde etkinler. Korucubaşı Mustafa Zeydan halen DYP'den milletvekili. 10 bini aşkın oyları var. Aile firesiz DYP'yi destekleyecek.
Jirkiler Aşiretin liderliğini korucubaşı Tahir Adıyaman yapıyor. Hakkâri ile Şırnak'ın Uludere ilçesinde oldukça etkin. 1995 seçimlerinde DYP'ye çalıştılar. Bu seçimde de DYP ve ANAP'a oy verecekler.
Kejanlar Şırnak'ın İdil ilçesinde oldukça etkin bir aşiret. Aşiretin lideri Abdurrahman Abay, ANAP'tan İdil Belediye Başkanı. Aşiretin firesiz ANAP'ı desteklemesi bekleniyor.
Tayanlar Şırnak ve Cizre'de oldukça etkin bir aşiret. Aşiretin lideri korucubaşı Kamil Atak. Cizre Belediye Başkanı olan Atak, RP'den seçildi, sırasıyla MHP, DYP ve ANAP'a geçti. Atak ANAP'ta kalırsa oylar bu partiye verilecek.
Ertuşiler Aşiretin 12 kolu var. Van ve Hakkâri bölgesinde 20 bine yakın oyları var. Aşiretin liderliğini DYP Başkale Belediye Başkanı İskender Ertuş yapıyor. Aşiretin oylarının büyük bölümünün DYP'ye gitmesi beklenirken, küçük bir kısmı HADEP'e kayacak.
Alan Aşireti Van'ın Çatak ilçesinde güçlü bir aşiret. Liderliğini korucubaşı Sadun Ağa yapıyor. Alan aşireti, ANAP'la yakın temasta.
İzdinan Aşireti Van bölgesinde Ertuşilerin bir kolu olarak biliniyorlar. Korubaşı Abdurahman Özbek, SHP döneminde Van İl Başkanlığı yaptı. Özbek öldükten sonra yerine çocukları geçti. ANAP ve CHP'ye yakınlar.
|