Migren,
tüm dünyada hem kadınlarda hem de erkeklerde görülen, sık
rastlanan ve ağrılı bir hastalık.
Bulantı, kusma, ışığa
ve sese aşırı duyarlılık gibi belirtileri olan bu hastalık,
migren`li kişi ve ailesi için genellikle çok sıkıntı verir.
Migren, ataklar sırasında kişinin tüm faaliyetlerini tamamen
durdurabileceği gibi, ataklar arasındaki dönemde de yaşam
kalitesini azaltabilir
Kişilerin yaşındaki olumsuz etkilerine
rağmen, migren`i olanların çoğu tam tedavi edilmezler. Bu, bazen,
migren`i olanların tedavi edilme şanslarının olmadığına
inanmalarından ve bu konuda doktora gitmemelerinden kaynaklanır.
Ancak daha yeni ve daha etkili tedavilerin bulunmasıyla, migren`i
olan pek çok kişi için yeni umutlar doğmuştur.
Migren
atağının sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte, migren`i olan
çoğu kişi, belli faktörlerin migren ataklarını “tetiklediğine”
inanır. Bu tetikleyiciler arasında stres veya stres sonrası
gevşeme, çok fazla veya çok az uyku, kuvvetli ışık, hava
değişiklikleri ve çikolata, peynir, kırmızı şarap, kahve ve
çay gibi yiyecekler yer alır. Çoğu kadında hormonal
değişiklikler veya adet dönemi de migren`i tetikleyebilir, ancak
ataklar başka zamanlarda da olabilir.
MİGREN
ATAĞI SIRASINDA NELER OLUR?
Migren
atağı dört döneme ayrılabilir, ancak migren`i olan insanların
çoğu bu dört dönemin hepsini birden yaşamaz. Bu dönemler
sırasıyla:
1.
Uyarı Dönemi
Migren`in
ilk dönemi genellikle birkaç saat sürer fakat birkaç gün de
sürebilir. Yorgunluk, esneme, ruh hali değişiklikleri, bazı
yiyecekler için açlık ve ışık-ses-kokulara karşı artmış
duyarlılık gibi uyarıcı belirtilerdir. Yaklaşık olarak migren`i
olan her 10 kişiden 6’sı uyarı dönemini yaşar.
2.
Aura
Auralar
beynin içinden kaynaklanan, başağrısı atağından genellikle 20
dakika ile 1 saat öncesinde oluşan belirtilerdir. Migren`i olan her
10 kişiden ortalama 2’si aura belirtilerini yaşar. Bunlar
genellikle görme ile ilgili, çakan ışıklar, zig-zag çizgiler
veya görmenin grileşmesi gibi problemlerdir. Aynı zamanda işitme
veya konuşma problemleri, zihin bulanıklığı ve vücudun bazı
bölümlerinde veya yüzde karıncalanma hissi olabilir. Aura,
başağrısı başlamadan önce kaybolabilir veya başağrısı
dönemine dek uzayabilir.
3.
Başağrısı Dönemi
Çoğu
insan için migren atağının en kötü dönemi başağrısıdır.
Genellikle zonklayıcı, ağrılı ve sıklıkla da başın bir
tarafındadır.
Ağrı her atakta başın bir tarafından diğer
tarafına geçebilir veya başın her iki tarfında olabilir. Ağrı
genellikle yürüme veya merdiven çıkma gibi fiziksel aktivitelerle
şiddetlenir.
Ancak migren ’yalnızca bir başağrısı’
değildir. İnsanların çoğu aynı zamanda bulantı hisseder,
bazısı da kusar. Migren`deki başağrısına eşlik eden ve sık
görülen diğer belirtiler arasında, ışığa, sese ve kokulara
aşırı duyarlılık da yer alır. Migren`li insanların çoğu
atakları sırasında karanlık ve sessiz bir oda ararlar. Eğer hiç
tedavi edilmezse, migren tipik olarak 4 saat ile 3 gün arasında
sürer, ancak süre ortalama 1 gündür.
4.
Ağrının Geçme Dönemi
Başağrısı
durduktan ya da geçtikten sonra, migren`li insanlarda yeniden normal
hissedene dek uzun süre başka belirtiler görülür. Migren
atakları genellikle ayda 1 veya 2 kez olur ancak daha sık olabilir.
Atakların şiddeti değişiktir ve olacağı önceden
kestirilemeyebilir. Yukarıdaki 4 dönemde de her atakta genellikle
görülmez. Şiddeti de değişiktir, kişinin aktivitelerini
engellemeyecek orta şiddette bir başağrısından, uzun
işgöremezlik yaratan şiddetli başağrısına dek değişebilir.
Sıklıkla, migren`i olan kişi için iki atak birbirinin aynısı
değildir.
Migren, stres yaratıcı bir durum olmakla birlikte,
migren atağının sonunda geçeceğini ve daha ciddi bir şey
olmayacağını anlamak önemlidir. Migren`i olan bazı insanlar, bu
belirtilere yol açan daha ciddi bir şey olabileceğinden
endişelenirler, ancak bu çok nadirdir.
Migren tedavisinde
pek çok yol vardır. Bunlar ilaç almaktan, yaşam biçimi
değişikliklerine kadar farklılık gösterir. Migren`in ilaç
tedavisinde iki yol izlenir:
1.
Akut tedavi (atak tedavisi)
Atak
tedavisi için basit ağrı kesiciler kullanılabilir, ya da migren
ataklarına özel ilaçlar alınabilir.
2.
Önleme tedavisi
Özellikle
ataklar çok sıksa ve yaşam kalitesini çok bozuyorsa önleme
tedavisi uygulanır. Bu tedavide migren atağı olsun olmasın, her
gün ilaç alınır. Önleme tedavisi atakların sıklığını ve
şiddetini azaltmaya yöneliktir.
YAŞAM
BİÇİMİ DEĞİŞİKLİKLERİ
Migren
ataklarını önlemek için yaşam biçiminizdeki bazı
değişikliklerin faydası olur.
Tetikleyicilerden uzak
durun!
Başağrısını tetikleyen faktörler kişiden kişiye
değişiklik gösterir. Migren ataklarını önlemek için alınacak
önlemlerden ilki, parlak ışık, rüzgar, keskin kokular gibi
tetikleyicilerden uzak durmaktır.
Düzenli egzersiz yapın!
Vücudu
aşırı zorlamayan, yürüyüş, yüzme, bisiklet gibi egzersizler
kaslarınızdaki gerginliği azaltır, dolaşımınızı artırır.
Böylece migren ataklarınızın sıklığı ve şiddeti önemli
ölçüde azalır.
Alışkanlıklarınızı sürdürün!
Düzenli
uyuyun,
Düzenli yemek yiyin,
Hafta içi alışkanlıklarınızı
hafta sonunda da sürdürün.
|
Yorumlar
