Dermatofitler
denilen mantarlar tarafından yapılan infeksiyondur. Vücudumuzda
normalde bakteriler ve mantarlar hastalık yapmadan yaşarlar. Uygun ortam
bulduklarında hızla çoğalıp, infeksiyona neden olabilirler. Ayak
mantarı oldukça sık rastlanan bir cilt hastalığıdır. Genellikle
ergenlikten sonra görülür. En sık görülen ve en çok tekrar eden mantar
infeksiyonudur . Diğer mantar infeksiyonlarıyla birlikte görülebilir.
Ayak mantarı ve benzer hastalıklara tinea infeksiyonları denir ve saç,
tırnak ve dış deri gibi dokularda yaşayabilirler. Nemli ve ılık
bölgelerde ürerler. Sıkı ayakkabılar giyilmesi, cildin uzun süre nemli
kalması, küçük tırnak ve cilt sıyrıkları duyarlılığı arttırabilir. Tinea
infeksiyonları bulaşıcıdır, direkt temasla veya aynı ayakkabı ya da duş
zemininin kullanılması ile geçebilir.
Önlem
Ayak temiz, serin ve kuru tutulmalıdır.
Pamuklu, yün veya bunlar gibi emici maddelerden yapılmış çoraplar giyilmelidir.
Ayakkabılar
ayağa tam olmalı ve böylece ayağa ya da tırnaklara travma
azaltılmalıdır. Dar burunlu, yüksek topuklu, eski, yıpranmış
ayakkabılar, çorapsız giyilen ayakkabılar veya başkasının ayakkabısı
giyilmemelidir
Eski yıpranmış ayakkabılar, çorapsız giyilen ayakkabılar veya başkasının ayakkabısı.
Yüksek
yoğunlukta mantar sporları içerebilecek yüzeylerde yalın ayak
yürümekten kaçının : halı döşeli zeminler, banyo yerleri, duşlar,
jimnastik salonları, soyunma odaları, yüzme salonları, hamamlar gibi.
Tırnaklar kısa ve düz kesilmelidir. Kenarlarını yuvarlak kesmeyin.
Vücudun
diğer kısımlarında olan tinea pedis ve yüzeysel mantar infeksiyonlarına
bakın ve tedavi ettirin. Normal ve anormal tırnakları kesmek için
farklı tırnak makasları kullanın.
Aile üyeleri veya yakın arkadaşlar, temas eden kişiler tinea pedis ve tırnak mantarı için tedavi edilmelidir.
Kaşıntı,
kızarıklık, sulanma, su dolu kabarcıklar, normal görünen tırnağın
renginde değişme gibi durumlarda tinea pedis veya tırnak mantarından
şüphelenin.
Şikayetler
Kaşınma, yanma, etkilenen bölgenin
sızlaması görülebilir. Ayakta kızarıklık olabilir. Ayak tabanı,
parmakları veya tırnakta kızarıklık ve inflamasyon oluşabilir. İçi su
toplamış yaralar gözlenebilir. Kabuklanıp, dökülmeler olabilir. Tırnakta
renk değişikliği, kalınlaşma, kabalaşma gelişebilir.
Tanı ve tedavi
Cilt kültürü ve kimyasal
maddelerle inceleme yapılabilir. Tedavide kişisel bakım çok önemlidir.
Cildi kuru ve temiz tutmak gerekir. Ayak sürekli kuru tutulmalıdır.
Temiz çoraplar giyilmelidir. Hekim size mantara yönelik uygun ilaçları
verecektir. Bunlar deriye sürülen ilaçlar ve ağız yoluyla alınan ilaçlar
olabilir. Eğer mantar infeksiyonunun olduğu bölgede bakteriler de
infeksiyon yapmışsa antibiyotik tedavisi de gerekir. Ayak mantarı zor
iyileşebilir ve tekrarlayabilir. Uzun süreli tedavi ve önleyici tedavi
gerekebilir.